Kategoria Innego/Innej w edukacji literackiej – na przykładzie interpretacji fragmentów "Zwady" Stanisława Vincenza

Ewa Serafin

Abstrakt


Celem artykułu jest prezentacja interpretacji fragmentów Zwady, którą można wykorzystać w ramach kształcenia literackiego, z elementami edukacji antydyskryminacyjnej. Projekt przeznaczony jest dla studentek i studentów polonistyki, można też dostosować go do potrzeb uczniów szkoły ponadgimnazjalnej. Trzy, występujące w utworze postaci zinterpretowano jako Innych: Mariczka Szestunówna (płeć), Kuźma Gotycz (choroba psychiczna), Iwanysko Cwyriuk (odmienna postawa wobec zwierząt). Interpretacja zawiera omówienie opinii, emocji i postaw bohaterów wobec Innych. Istotnym elementem interpretacji jest wskazanie źródeł negatywnych postaw bohaterów. Należą do nich: mityczna wizja świata, pogańskie wierzenia demonologiczne, generujące społeczne i płciowe stereotypy, patriarchalny system społeczny oraz literackie wzorce kobiecości z przełomu XIX i XX wieku. W ramach projektu sformułowano uwagi dotyczące metod pracy dydaktycznej oraz wskazano główne pojęcia do przedyskutowania w czasie zajęć.

Słowa kluczowe


edukacja, ekologia, gender, inność, literatura, niepełnosprawność, disability, ecology, education, gender, literature, otherness

Bibliografia


Benedyktowicz Z. 2000. Portrety „obcego”. Od stereotypu do symbolu. Kraków.

Branka M., Cieślikowska D. (red.). 2010. Edukacja antydyskryminacyjna. Podręcznik trenerski. Kraków.

Budrowska K. 2000. Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989. Białystok.

Gilmore D.D. 2003. Mizoginia, czyli męska choroba, J. Margański (przeł.). Kraków.

Golańska D. (red.). 2012. Edukacja antydyskryminacyjna. Praktyczny przewodnik dla kadr oświaty. Łódź.

Gutowski W. 1997. Nagie dusze i maski. O młodopolskich mitach miłości. Kraków.

Helbig-Mischewski B. 2000. Święta, czarownica, nierządnica. Sakralizacja i demonizacja kobiet oraz kultur w powieści Tomka Tryzny „Panna Nikt”. Teksty drugie (6) : 77–93.

Jahoda G. 1971. Psychologia przesądu, J. Jedlicki (przeł.), K. Szaniawski (przedmowa). Warszawa.

Kwiatkowski W. 2007. Kobieca cielesność – przedmiotowość niezidentyfikowana? W Oczekiwania kobiet i wobec kobiet. Stereotypy i wzorce kobiecości w kulturze europejskiej i amerykańskiej, B. Płonka-Syroka, J. Radziszewska, A. Szlagowska (red.), 347–357. Warszawa.

Lasoń-Kochańska G. 2012. Gender w literaturze dla dzieci i młodzieży. Wzorce płciowe i kobiecy repertuar topiczny. Słupsk.

Libera Z. 1995. Medycyna ludowa – chłopski rozsądek, czy gminna fantazja? Wrocław.

Madyda A. 2003. Stanisława Vincenza antropologia kultury huculskiej. W W kręgu folkloru, literatury i języka. Prace ofiarowane prof. Janowi Mirosławowi Kasjanowi w 70. rocznicę urodzin, M. Jakitowicz, V. Wróblewska (red.), 65–89. Toruń.

Maziuk A. 2014. My i inne zwierzęta. Polityka (25) : 40–41.

Mizielińska J. 2004. (De)konstrukcje kobiecości. Podmiot feminizmu a problem wykluczenia. Gdańsk.

Pawlęga M., Chustecka M. (współpraca). 2011. Analiza podręczników i podstawy programowej – przedmiot język polski. W Wielka nieobecna – o edukacji antydyskryminacyjnej w systemie edukacji formalnej w Polsce. Raport z badań, M. Abramowicz (red.), 116–158, Warszawa: Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej.

(www.tea.org.pl/userfiles/file/Wielka_nieobecna_raport.pdf. Dostęp 12 stycznia 2015).

Serafin E. 1998. Vincenza wtajemniczenie w naturę – w poszukiwaniu człowieka ekologicznego. Literatura Ludowa (1) : 37–53.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Licencja Creative Commons ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432, DOI 10.24917/20837275
Studia de Cultura by Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International Public License.