Punteggiatura e coordinazione sintattica: il caso dei puntini di sospensione e della lineetta singola1

Fiammetta Longo, Filippo Pecorari

Abstrakt


Questo lavoro intende analizzare gli usi enfatizzanti dei puntini di sospensione e della lineetta singola in combinazione con la congiunzione e nell’italiano contemporaneo. Proporremo, a partire da esempi autentici, una descrizione degli effetti prodotti dai due segni in coordinazioni micro-sintattiche e macro-sintattiche. Mostreremo che i due segni partecipano alla gerarchizzazione dell’informazione da prospettive diverse: i puntini hanno una sostanza interattiva e producono una messa in rilievo indiretta dell’elemento isolato; la lineetta ha invece una sostanza informativa e agisce direttamente sulla struttura informativa del segmento testuale.

Interpunkcja a zdania współrzędnie złożone: wielokropek i myślnik

Celem niniejszego artykułu jest analiza użyć emfatycznych wielokropka i myślnika razem ze spójnikiem we współczesnym języku włoskim. W toku badań, posługując się wybranymi przykładami, opiszemy użycia obu znaków w strukturach makro i mikro – syntaktycznych zdania współrzędnie złożonego. Wykażemy także, że obydwa znaki mają w różnym stopnu wpływ na hierarchizację informacji: wielokropek pełni w zdaniu głównie funkcję komunikacyjną i powoduje pośrednie wyeksponowanie danego wypowiedzenia, myślnik zaś jest znakiem informującym i wpływa bezpośrednio na strukturę informacyjną zdania.


Słowa kluczowe


punteggiatura, puntini di sospensione, lineetta singola, coordinazione

Bibliografia


Berrendonner A. 1990. „Pour une macro-syntaxe”. Travaux de linguistique (21) : 25–36.

Cresti E. 2000. Corpus di italiano parlato, 2 voll., Firenze.

Ferrari A. 2003. Le ragioni del testo. Aspetti morfosintattici e interpuntivi dell’italiano contemporaneo, Firenze.

Ferrari A., Lala L. 2013. „La virgola nell’italiano contemporaneo. Per un approccio testuale (più) radicale”. Studi di grammatica italiana (29–30) : 479–501.

Ferrari A., Mandelli M. 2010. Virgules, et coordination. Aspects sémantiques, informationnels et textuels, [in:] La Parataxe. Actes du Colloque International de Macro-syntaxe (Neuchâtel, 12–15 février 2007), a c. di M.-J. Béguelin et al., Bern: 269–84.

Ferrari A., Pecorari F. 2017. Punteggiatura comunicativa e prosodia, [in:] Linguisti in contatto 2. Ricerche di linguistica italiana in Svizzera e sulla Svizzera. Atti del Convegno di Bellinzona, 19–21 novembre 2015, a c. di B. Moretti et al., Bellinzona: 377–89.

Ferrari A., Zampese L. 2000. Dalla frase al testo. Una grammatica per l’italiano, Bologna.

Ferrari A. et al. 2008. L’interfaccia lingua-testo. Natura e funzioni dell’articolazione informativa dell’enunciato, Alessandria.

Lang E. 1984. The semantics of coordination, Amsterdam.

Mandelli M. 2011. La coordinazione sintattica nella costruzione del testo, Genève.

Mortara Garavelli B. 2003. Prontuario di punteggiatura, Roma–Bari.

Sabatini F., Coletti V. 2006. Il Sabatini-Coletti. Dizionario della lingua italiana, Milano.

Serafini F. 2012. Questo è il punto. Istruzioni per l’uso della punteggiatura, Roma-Bari.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Licencja Creative Commons ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432
Studia de Cultura by Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International Public License.