Gnomeo, Gnomeo, perché parli dialetto, Gnomeo? Uso del dialetto nei film d’animazione

Anna Grochowska-Reiter

Abstrakt


Il dialetto, oltre a essere sistematicamente sfruttato nei film nazionali e, dagli anni ’70, anche nel doppiaggio di quelli stranieri, ben presto approda nei film a disegni animati, assolvendovi tre principali funzioni: imitativa, quando il dialetto della versione doppiata ricalca una varietà diatopica sfruttata nell’originale; creativa, quando il dialetto viene usato dal personaggio nonostante nell’originale esso non sfoggi alcuna varietà diatopica; connotativa, quando si assiste alla ricostruzione del personaggio attraverso la lingua, e il dialetto connota tratti caratteriali stereotipici che conferiscono al protagonista una sorta di nuova identità.

Gnomeo, Gnomeo, dlaczego mówisz w dialekcie, Gnomeo? Użycie dialektu w filmach animowanych

W kinematografii włoskiej dialekt jest wykorzystywany zarówno w filmach rodzimej produkcji, jak i, począwszy od lat siedemdziesiątych, w postsynchronizacji filmów zagranicznych, w tym filmów animowanych. W kontekście tych ostatnich użycie dialektu spełnia trzy główne funkcje: imitacyjną – kiedy jego użycie w wersji dubbingowanej ma na celu naśladowanie wariantu regionalnego użytego w wersji oryginalnej; kreatywną – kiedy, pomimo że w wersjioryginalnej nie zachodzi żadne zróżnicowanie językowe, w wersji dubbingowanej dana postać posługuje się wariantem regionalnym; konotacyjną – kiedy w wersji dubbingowanej bohaterowi zostaje przypisany nowy wariant językowy związany ze stereotypowymi cechami charakteru, nadający bohaterowi nową tożsamość.


Słowa kluczowe


italiano, dialetto, cartoni animati, doppiaggio, lingua del film, język włoski, dialekt, film animowany, dubbing, postsynchronizacja, język kina

Bibliografia


Allodoli E. 1937. “Cinema e la lingua italiana”. Bianco e Nero 4: 3–11.

Balzano F. 2011. “Gnomeo e Giulietta”, Shakespeare in versione bonsai, 24 marzo 2011, materiale online: www.abruzzo24ore.tv/news/Gnomeo-e-Giulietta-Shakespeare-in-versione-bonsai/26576.htm, data di ultima consultazione: 02.05.2016.

D’Amico M. 1996. “Dacci un taglio, bastardo! Il doppiaggio dei film in Italia”. La rivista dei libri, marzo 1994, ristampato, [in:] Barriere linguistiche e circolazione delle opere audiovisive: la questione del doppiaggio, a c. di E. Di Fortunato, M. Paolinelli, Roma: 209–216.

De Martino Cincotti A. (a c. di). 1985. Cinema e dialetto in Italia, Atti della Rassegna-Seminario, Bollettino dell’Associazione Italiana di Cinematografia Scientifica, Numero Monografico, Roma.

Leone A. 1982. L’italiano regionale in Sicilia, Bologna.

Raffaelli S. 1992. Un trentennio di censure linguistiche (1913–1945), [in:] La lingua filmata.

Didascalie e dialoghi nel cinema italiano, S. Raffaelli, Firenze: 163–216.

Raffaelli S. 1996. Italiano per tutte le stagioni, [in:] Barriere Linguistiche e Circolazione delle Opere Audiovisive: la Questione del Doppiaggio, a c. di E. Di Fortunato, M. Paolinelli, Roma: 25–28.

Raffaelli S. 2001. La parola e la lingua, [in:] Storia del cinema mondiale, vol. V, Teorie, strumenti, memorie, a c. di G.P. Brunetta, Torino: 855–907.

Rossi F. 2006. Il linguaggio cinematografico, Roma.

Sitkiewicz P. 2015. „Twórczy chaos. Pełnometrażowy film animowany w XXI wieku”. EKRANy 1 (23): 6–12.

Tortora M. 2008. Il perfetto balletto dell’animazione. Conversazione con Bruno Bozzetto di Matilde Tortora, [in:] Viaggi nell’animazione. Interventi e testimonianze sul mondo animato da Émile Raynaud a Second Life, a c. di M. Tortora, Latina: 87–94.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Licencja Creative Commons ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432, DOI 10.24917/20837275
Studia de Cultura by Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International Public License.