Medialność powieści – bariera tekstu – poetyki typograficzne. Propozycje medialnej krytyki powieści
PDF

Słowa kluczowe

hipertekst
powieść
postmodernizm
druk
medium
poetyka
tekst
teoria piśmienności
typografia
hypertext
literacy theory
novel
postmodernism
poetics
print
text
typography

Jak cytować

SpodarykM. (2015). Medialność powieści – bariera tekstu – poetyki typograficzne. Propozycje medialnej krytyki powieści. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia De Cultura, 7, 97-118. Pobrano z https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/2777

Abstrakt

Artykuł podejmuje historyczny już problem powieści postmodernistycznej traktowanej jako instytucja poznania. Skupia się na analizie projektów fikcji zakładających wykorzystanie materialności przekazu i konwencji edytorskiej, obnażaniu w powieści jej własnej tekstowości. Głównym tematem jest spojrzenie na próbę przekroczenia ograniczeń narzucanych powieści przez jej medium, traktowaniu jej jako interfejsu wiedzy, a lektury jako procesu nawigowania po tekście. Autor analizuje w tym celu wybrane książki i manifesty z „kanonu” literatury postmodernistycznej.
PDF

Bibliografia

Bachtin Mihaił. 1982. Problemy literatury i estetyki, Wincenty Grajewski (przeł.). Warszawa: Czytelnik.

Bachtin Mihaił. 1986. Estetyka twórczości słownej, Danuta Ulicka (przeł.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Bałutowa Bronisława. 1983. Powieść angielska XX wieku. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Barth John. 1983. Literatura wyczerpania, Jacek Wiśniewski (przeł.). W Nowa proza amerykańska. Szkice krytyczne, Zbigniew Lewicki (red.), 38–54. Warszawa: Czytelnik.

Barthes Roland. 1999. „Śmierć autora”, Michał Paweł Markowski (przeł.). Teksty Drugie 54–55 (1–2) : 247–251.

Bazarnik Katarzyna. 2002. Dlaczego od Joyce’a do liberatury? W Od Joyce’a do liberatury. Kraków: Universitas.

Bobryk Jerzy. 2001. Spadkobiercy Teuta. Ludzie i media. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Bolter Jay David. 1990. Człowiek Turinga. Kultura Zachodu w wieku komputerów. Tomasz Globan-Klas (przeł.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Burke James. 1995. Osiem stopni wtajemniczenia czyli Jak zmienialiśmy świat, Krzysztof Środa (przeł.). Londyn: Puls.

Calvino Italo. 1996. Wykłady amerykańskie, Anna Wasilewska (przeł.). Warszawa: Volumen.

Drucker Johanna. 2008. “Graphic Devices: Narration and Navigation”. Narrative 16 (2) : 121–139. Ohio: State University Press.

Escaprit Robert. 1969. Rewolucja książki, Jerzy Pański (przeł). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Eco Umberto. 1994. Dzieło otwarte, forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych, Jadwiga Gałuszka, Lesław Eustachiewicz i in. (przeł.). Warszawa: Czytelnik.

Fajfer Zenon. 2009. Liberatura czyli Literatura totalna. Teksty zebrane z lat 1999–2009, Katarzyna Bazarnik (red.). Kraków: Korporacja Ha!art.

Federman Raymond. 1983. Surfikcja – cztery propozycje w formie wstępu. W Nowa proza amerykańska. Szkice krytyczne, Jarosław Anders i in. (przeł.), Zbigniew Lewicki (red.), 421–432. Warszawa: Czytelniki.

Godlewski Grzegorz. 2009. Słowo – pismo – sztuka słowa. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Goody John i Ian Watt. 2007. „Następstwa piśmienności”, Justyna Jaworska (przeł.). Communicare. Almanach antropologiczny. Oralność/piśmienność 2, Grzegorz Godlewski i in. (red.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Hall Edward Twitchell. 1984. Poza kulturą, Elżbieta Goździk (przeł.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Humphrey Richard. 1970. „Strumień świadomości – techniki”, Stefan Amsterdamski (przeł.). Pamiętnik Literacki 61 (4) : 255–283.

Hutcheon Linda. 1998. Historiograficzna metapowieść: parodia i intertekstualność historii, Janusz Margański (przeł.). W Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz, 378–398. Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszczyński.

Johnson Bryan Stanley. 2002. Czy ty nie za wcześnie piszesz własne wspomnienia? W Od Joyce’a do liberatury, Katarzyna Bazarnik (red.). Kraków: Universitas.

Kaczmarek Olga. 2014. „Kontrtekstowość. Humanistyki zmagania z medium”. Communicare. Almanach antropologiczny. Twórczość słowna/Literatura. Performance, tekst, hipertekst 4, Grzegorz Godlewski i in. (red.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Kołyszko Anna. 1977. „Architektura powieści współczesnej”. Literatura na Świecie 71 (3) : 358–364.

Kulczycki Emanuel. 2012. Teoretyzowanie komunikacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Lewicki Zbigniew. 1983. Wstęp. W Nowa proza amerykańska. Szkice krytyczne, Zbigniew Lewicki (red.), 5–12. Warszawa: Czytelnik.

Lukács György. 1951. Balzac, Stendhal i Zola, Ryszard Matuszewski (przeł.). Warszawa: Książka i Wiedza.

Lyotard Jean-François. 1998. Odpowiedź na pytanie, co to jest postmodernizm?, Michał Paweł Markowski (przeł.). W Postmodernizm Antologia przekładów, Ryszard Nycz (red.), 47–61. Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszczyński.

Markiewicz Henryk. 1995. Teorie powieści za granicą. Od początków do schyłku XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Markowski Michał Paweł. 2005. Nicość i czcionka, wprowadzenie do lektury „Rzutu kośćmi” Stephane’a Mallarmé. W Stéphane Mallarmé, Rzut kośćmi nigdy nie zniesie przypadku, T. Różycki (przeł.). Kraków: Korporacja Ha!art.

Martuszewska Anna. 2007. Radosne gry. O grach/zabawach literackich. Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria.

McHale Brian. 2012. Powieść postmodernistyczna, Maciej Płaza (przeł.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

McLuhan Marshall. 1975. Wybór pism, Karol Jakubowicz (przeł.). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.

Mitchell William i John Thomas. 2010. „Forma przestrzenna w literaturze – w stronę teorii ogólnej”, Paulina Kwiatkowska (przeł.). W Communicare. Almanach antropologiczny. Słowo/obraz 3, Grzegorz Godlewski i in. (red.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Mitosek Zofia. 2003. Poznanie (w) powieści – od Balzaka do Masłowskiej. Kraków: Universitas.

Miller Jonatan. 1974. Spór z McLuhanem, Alina Hanna Bogucka (przeł.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Nycz Ryszard. 2000. Tekstowy świat, poststrukturalizm a wiedza o literaturze. Kraków: Universitas.

Olson David R. 2010. Papierowy świat: pojęciowe i poznawcze implikacje pisania i czytania, Marta Rakoczy (przeł.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Olson David R. 2012. Writing and Rationality. Wykład profesora Olsona wygłoszony w Instytucie Kultury Polskiej 10 maja 2012.

Ong Walter J. 2009. Osoba – świadomość – komunikacja, Józef Japola (przeł.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Ong Walter J. 2011. Oralność i piśmienność, słowo poddane technologii, Józef Japola (przeł.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Pisarski Mariusz. 2009. „Słownik Chazarski i powieści hipertekstowe”. Techsty. Literatura i Nowe Madia. Dostęp 12 grudnia 2014. http://techsty.art.pl/hipertekst/protohiper/pavic.htm.

Stamirowska Krystyna. 2002. Angielska powieść eksperymentalna: B.S. Johnson. W Od Joyce’a do liberatury, Katarzyna Bazarnik (red.). Kraków: Universitas.

Stanzel Franc. 1980. Typowe formy powieści, Ryszard Handke (przeł.). W Teoria form narracyjnych w niemieckim kręgu językowym. Antologia, Ryszard Handke (red.). Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Toeplitz Krzysztof Teodor. 1975. Marshall McLuhan – prorok elektronicznego zbawienia. W Marshall McLuhan. Wybór pism, Karol Jakubowicz (przeł.). Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.

Vandendorpe Christian. 2008. Od papirusu do hipertekstu, Anna Sawisz (przeł.). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Watt Ian. 1973. Narodziny powieści. Studia o Defoe’em, Richardsonie i Fieldingu, Agnieszka Kreczmar (przeł.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Studia de Cultura posiada prawa autorskie do wszystkich opublikowanych materiałów. Autor/ka zachowuje prawo do ponownego opublikowania własnego dzieła w kolejnym utworze. Zewnętrzni wydawcy muszą jednak uzyskać zgodę oryginalnej instytucji wydawniczej (Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie) i redakcji Studia de Cultura.

Studia de Cultura to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i / lub ich instytucji na zasadach licencji niewyłącznej Creative Commons (CC BY 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess). Studia de Cultura nie pobiera opłat za składanie artykułów ani ich przetwarzanie.