https://studiadecultura.up.krakow.pl/issue/feed Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura 2022-06-09T05:59:42+00:00 dr Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl Open Journal Systems <p><strong>Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura</strong> to założony w roku 2010 interdyscyplinarny kwartalnik naukowy, publikujący najnowsze badania i dyskusje na temat nowych mediów, kultury medialnej, technologii informacyjnych, współczesnych praktyk kulturowych i metod ich analizy. W czasopiśmie znajdziecie Państwo inspirujące artykuły odnoszące się do szerokich kontekstów kulturowych, społecznych, ekonomicznych, historycznych, psychologicznych i artystycznych. Szczególnie zachęcamy do lektury tekstów na temat edukacji medialnej, psychologii i dynamiki nowych mediów oraz ich konwergencji. Osobną kategorię stanowią innowacyjne analizy nowych gatunków, formatów, estetyk, poetyk i konwencji intermedialnych. Czasopismo obecne jest w bazach: ERIH PLUS, CEJSH, CEEOL, DOAJ, BazHum, Index Copernicus, Pol-Index. <br /><strong>Aktualna punktacja MEiN: 40.</strong><br />ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432.</p> https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9379 Kolegium Recenzentów 2021 2022-06-09T05:54:45+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9380 Zapowiedź tematyki kolejnych numerów pisma 2022-06-09T05:59:42+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9341 Informacje redakcyjne 2022-05-20T11:00:25+00:00 Jakub Kosek jakubkosek1@wp.pl 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9342 Słowo od Redaktorów Tematycznych 2022-05-20T11:20:30+00:00 Agnieszka Ogonowska agnieszka.ogonowska@up.krakow.pl Bogdan Fischer bogdanfischer@up.krakow.pl <p>Tom został poświęcony problematyce cyberkulturowej w trzeciej dekadzie XXI wieku.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9378 Spis treści 2022-06-08T13:09:40+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9343 Od intrygi i spisku do zagrożeń hybrydowych. Nowe kompetencje i edukacja medialna w cyberkulturze 3.0 2022-05-20T11:27:42+00:00 Agnieszka Ogonowska agnieszka.ogonowska@up.krakow.pl <p>Celem artykułu jest ukazanie relacji między intrygą i spiskiem a medium dominującym i kompetencjami jego użytkowników. Problematyka ta została ukazana w perspektywach: diachronicznej oraz funkcjonalnej, z uwzględnieniem kategorii kompetencji kluczowych. Perspektywy te współtworzą tak zwaną społeczną historię i teorię mediów. Pozwalają one zrozumieć rolę uniwersalnych i transhistorycznych motywacji intrygantów i spiskowców w rozwoju mediów komunikacji aż do czasów współczesnych naznaczonych zagrożeniami hybrydowymi. Możliwość użycia tych niekonwencjonalnych środków w operacjach militarnych oraz inwigilacji społecznej jest pokłosiem dynamicznego rozwoju nowych sieciowych, interaktywnych i mobilnych technologii. Rozwój ten wymaga z kolei od obywateli społeczeństwa planetarnego nabywania nowych, coraz to bardziej złożonych kompetencji.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9344 Laboratoria edukacji medialnej w Polsce 2022-05-20T11:36:28+00:00 Daniel Sołtysiak daniel.soltysiak.ptb@gmail.com <p>Celem niniejszego artykułu jest analiza koncepcji medialabu oraz jej znaczenia dla edukacji medialnej. Artykuł uwzględnia współczesny dyskurs dotyczący laboratoriów cyfrowej humanistyki oraz szerzej ujmowanego zwrotu laboratoryjnego. Rozważania teoretyczne uzupełnia studium przypadku Medialabu Gdańsk, Medialabu Katowice oraz UBU labu w Krakowie. Analiza instytucji została przeprowadzona na podstawie badań jakościowych. Perspektywa trzech zróżnicowanych inicjatyw wskazuje na zupełnie odmienne wdrażanie postulatów edukacji medialnej i cyfrowej osadzonej w lokalnym kontekście kulturowo-społecznym.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9345 Uniwersytet wobec AI – wstęp do analiz 2022-05-20T11:48:41+00:00 Przemysław Chmielecki przemyslaw.chmielecki@wbst.edu.pl <p>Artykuł porusza problem kryzysu uniwersytetu w obliczu zmian technologicznych, w tym szczególnie dynamicznie rozwijającej się sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. W takim układzie odniesienia uniwersytet zdaje się gubić rudymenty własnej tożsamości i jest stawiany w jednym szeregu z wąskimi instytucjami kształcenia profesjonalnego. Rozwój sztucznej inteligencji może stanowić dla uniwersytetu zarówno zagrożenie, jak i potencjalne pole do rozwoju, lecz status ten jest obecnie niejednorodny. Niniejszy artykuł stanowi próbę szkicowego nakreślenia wpływu sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego na przestrzeń akademicką (edukacyjną i badawczą).</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9346 Robo sapiens: Nowy Obcy czy kolejny krok w ewolucji człowieka? 2022-05-20T11:56:29+00:00 Mariusz Hubert Kupniewski hubertkupniewski@gmail.com <p>Człowiek od zarania dziejów marzył o stworzeniu sztucznego życia, dając temu wyraz choćby w sztuce antycznej. Obecnie ludzkość posiada niedostępne wcześniej możliwości wykorzystania zdobyczy techniki, które mogą doprowadzić do przekształcenia się Homo sapiens sapiens w Robo sapiens. W tym celu jednak potrzebna jest głęboka integracja wiedzy, gdyż bez tego niemożliwe jest odtworzenie sztucznego życia, w formie znanej choćby z literatury popularnonaukowej. Autor jest zdania, że jedynie wykorzystanie zdobyczy różnych dziedzin wiedzy pozwoli na odwzorowanie rzeczywistości w modelach funkcji psychicznych, których następnie będzie można użyć do integracji w całość na drodze do stworzenia sztucznego życia.</p> 2022-06-10T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9364 Sieciowe wyzwania jako nowa forma aktywności muzeów w mediach społecznościowych 2022-06-03T12:09:57+00:00 Magdalena Sawczuk m.sawczuk92@gmail.com <p>Wobec nowych kanałów społecznościowych i wzrostu tworzonych treści coraz istotniejsze jest kreatywne tworzenie treści. Jednym ze sposobów jest tworzenie treści i wyzwań wirusowych. Czas pandemii pokazał, że także muzea próbują niestandardowych form aktywności i podejmują wyzwania. Celem badania była analiza aktywności muzeów w wyzwaniach sieciowych. Do jego realizacji zastosowano jakościową analizę treści. Wyniki wykazały, że chociaż aktywność jest względnie rzadko podejmowana, to zawsze jest ona spójna z merytoryką muzeum i z działalnością społeczną. Udział w wyzwaniach pokazuje też, że budowanie relacji z organizacjami jest coraz istotniejsze.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9365 Czy należy prawnie regulować funkcjonowanie platform mediów społecznościowych? 2022-06-03T12:16:16+00:00 Jędrzej Skrzypczak jedrzej.skrzypczak@amu.edu.pl <p>Celem niniejszego tekstu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy istnieje dziś potrzeba, czy może wręcz konieczność regulacji prawnej funkcjonowania mediów społecznościowych. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w dalszej kolejności należałoby się zastanowić, jakimi metodami (czy konieczna jest „twarda” regulacja, czy może wystarczą rozwiązania samoregulacyjne) i na jakiej płaszczyźnie (krajowej, regionalnej, międzynarodowej) należy to przeprowadzić, aby zapewnić efektywność takich rozwiązań, zważywszy na specyfikę funkcjonowania social mediów.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9372 Otwarte dane i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego – nowoczesne narzędzia zapewniania konstytucyjnej zasady równego dostępu do dóbr kultury 2022-06-08T12:18:56+00:00 Marlena Sakowska-Baryła m.sakowskabaryla@kancelariasbc.pl <p>W artykule omówiono konstytucyjną zasadę dostępu do dóbr kultury, konstytucyjną zasadę zrównoważonego rozwoju, gwarancje składające się na prawo do kultury, a także wolność twórczości artystycznej, badań naukowych, nauczania i korzystania z dóbr kultury. To bardzo istotny obszar dla ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Z tego powodu w tekście zaprezentowano problematykę otwierania danych oraz wskazano na najistotniejsze przykłady realizacji przepisów prawa dotyczących ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Przepisy nowej ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego to taka regulacja, która zapewnia szeroki dostęp do dóbr kultury. Przepisy tej ustawy pozwalają chociażby na szerszy dostęp do zasobów bibliotek, muzeów i archiwów oraz dają możliwość szerszego i bardziej efektywnego dostępu do takich zasobów informacji. Niezwykle istotna jest digitalizacja zasobów bibliotek, muzeów i archiwów, dlatego to zagadnienie zostało omówione w tekście.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9373 Dozwolony użytek w zakresie eksploracji tekstów i danych w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 2022-06-08T12:28:50+00:00 Aleksandra Bagieńska-Masiota abagienska-masiota@swps.edu.pl <p>W artykule przeprowadzono analizę prawodawstwa europejskiego w zakresie eksploracji tekstów i danych na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 w sprawie praw autorskich i pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym (Dyrektywa DSM). Przedmiotowa Dyrektywa wprowadziła dwa obligatoryjne wyjątki od istniejących na gruncie prawa europejskiego praw wyłącznych, na potrzeby eksploracji tekstów i danych (art. 3 i 4). Ponadto artykuł odpowiada na pytanie, czy i w jakim stopniu przepisy polskiego prawa autorskiego wymagają zmian dostosowawczych do porządku europejskiego w przedmiotowym zakresie.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9374 Pojęcie dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 2022-06-08T12:37:07+00:00 Adam Pązik adam.pazik@up.krakow.pl <p>Opracowanie omawia jeden z problemów związanych z prawem wydawców prasy przewidzianym przez normy Dyrektywy 2019/790, a mianowicie zagadnienie interpretacji pojęcia „dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego”. Analiza prowadzi do wniosku, że pojęcie to powinno być rozumiane w sposób szeroki i obejmować także podmioty niewynagradzane przez odbiorców świadczonych przez nich usług, lecz finansujące swoją działalność z innych źródeł, jak również podmioty, które z tytułu korzystania z publikacji prasowej osiągają znikome przychody lub nie osiągają ich w ogóle.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9375 Wirtualne zgromadzenia w spółkach kapitałowych 2022-06-08T12:45:00+00:00 Marcin Mazgaj marcin.mazgaj@up.krakow.pl <p>Wprowadzone w latach 2019–2020 modyfikacje zasad odbywania zgromadzeń w spółkach kapitałowych, pomimo ich zasadniczo pozytywnej oceny, generują nowe problemy prawne. Jeden z nich dotyczy możliwości odbywania „w pełni zdalnych” zgromadzeń (tj. takich, w których każdy z uczestników bierze udział przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej). Przedmiotem artykułu jest analiza dopuszczalności przeprowadzania takich zgromadzeń w spółkach kapitałowych oraz próba odpowiedzi na kluczowe problemy praktyczne związane z omawianym zagadnieniem.</p> 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9376 Recenzja książki Ewy Głażewskiej i Małgorzaty Karwatowskiej Maska w „czasach zarazy”. Covidowe wizerunki masek – typologie i funkcje, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2021, ss. 206 2022-06-08T12:50:30+00:00 Bogusław Skowronek boguslaw.skowronek@up.krakow.pl 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9377 Antycypacja zmian, czyli historia, której jeszcze nie opowiedziano. Recenzja książki Historie filmu awangardowego. Od dadaizmu do postinternetu, red. Łukasz Ronduda, Gabriela Sitek, Warszawa – Kraków: Fundacja Krakowska Alternatywa – Fundacja Okonakino – Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie – Korporacja Ha!art, 2020, ss. 447 2022-06-08T13:02:22+00:00 Iwona Grodź iwonagrodz@op.pl 2022-06-09T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022