https://studiadecultura.up.krakow.pl/issue/feed Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura 2022-08-01T09:27:31+00:00 dr Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl Open Journal Systems <p><strong>Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura</strong> to założony w roku 2010 interdyscyplinarny kwartalnik naukowy, publikujący najnowsze badania i dyskusje na temat nowych mediów, kultury medialnej, technologii informacyjnych, współczesnych praktyk kulturowych i metod ich analizy. W czasopiśmie znajdziecie Państwo inspirujące artykuły odnoszące się do szerokich kontekstów kulturowych, społecznych, ekonomicznych, historycznych, psychologicznych i artystycznych. Szczególnie zachęcamy do lektury tekstów na temat edukacji medialnej, psychologii i dynamiki nowych mediów oraz ich konwergencji. Osobną kategorię stanowią innowacyjne analizy nowych gatunków, formatów, estetyk, poetyk i konwencji intermedialnych. Czasopismo obecne jest w bazach: ERIH PLUS, CEJSH, CEEOL, DOAJ, BazHum, Index Copernicus, Pol-Index. <br /><strong>Aktualna punktacja MEiN: 40.</strong><br />ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432.</p> https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9436 Informacje redakcyjne 2022-07-29T05:47:22+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9479 Kolegium Recenzentów 2021 2022-08-01T09:18:19+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9441 Szczebiot systemu. Taktyczne relacje człowieka z technologią 2022-07-29T09:38:05+00:00 Ewa Wójtowicz ewa.wojtowicz@uap.edu.pl <p>Tematem artykułu jest asymetryczna relacja użytkownika z systemem jako nieprzejrzystą strukturą kształtującą formy interakcji między człowiekiem a technologią metodą soft power. Jej przejawem są systemowe komunikaty werbalne obecne w cyfrowym życiu codziennym, nacechowane wewnętrzną sprzecznością między użytym językiem (szczebiotem) a perswazyjno-opresyjnym przekazem. Zestawiono je z przykładami strategii subwersywnych praktykowanych w środowisku sztuki mediów taktycznych, takimi jak: zaciemnienie, nadidentyfikacja i udziwnienie, oraz z propozycjami teoretycznymi o charakterze taktyk (miękkiego oporu).</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9439 Nowe technologie i ambientowa komunikacja marketingowa 2022-07-29T09:17:53+00:00 Łukasz P. Wojciechowski lukasz.wojciechowski@gmail.com Katharina Fichnová katkafichnova@gmail.com <p>Artykuł przedstawia niekonwencjonalne formy i technologie komunikacji cyfrowej, które partyzancka i ambientowa komunikacja marketingowa wykorzystuje do realizacji strategii komunikacyjnych klienta. Przedstawia specyfikę tych rodzajów komunikacji, wskazując na kreatywność jako ich immanentny składnik wraz z jej podstawowymi atrybutami (oryginalność, perswazyjność, użyteczność itp.). Na próbie 300 respondentów zidentyfikowano różnice w subiektywnym postrzeganiu atrybutów komunikacji marketingowej typu ambient i klasycznej kreatywnej formy komunikacji marketingowej. W artykule scharakteryzowano strategie i techniki wizualne oraz nowe technologie wykorzystywane w nich do wywołania efektów zaskoczenia i wywoływania pozytywnych emocji. Wybrane przykłady ilustrują możliwości komunikacji cyfrowej w ramach realizacji strategii komunikacyjnej. Proponujemy również własny schemat syntetyzujący poziomy kreatywności komunikacji marketingowej pod względem istotnych składników kreatywności z uwzględnieniem nowych technologii oraz miejsca komunikacji ambientowej i partyzanckiej z wykorzystaniem technologii na tych poziomach.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9442 Retoryka tańca w aplikacji TikTok 2022-07-29T09:45:41+00:00 Bartłomiej Kotowski bartlomiej.kotowski@ujk.edu.pl <p>Aplikacja internetowa TikTok cieszy się globalną popularnością. Formy tańca tiktokerów, tworzone i eksponowane w cyberprzestrzeni, składają się z różnych kompilacji i umożliwiają aczasową i aprzestrzenną komunikację pomiędzy użytkownikami na całym świecie. Taniec w subświecie sieci tiktokerów ma wymiar międzykulturowy. Celem działań w aplikacji TikTok jest pozyskanie potwierdzenia społecznego, kreacja wizerunku czy zakup konkretnego produktu. Kontynuowanie, re-kreowanie ekspozycji w aplikacji jest oznaką poddania się perswazji przez kolejnych uczestników, w tym implementujących konkretny trend czy viral. Analiza przeprowadzona na poziomie semantycznym, syntaktycznym i pragmatycznym potwierdza tezę, że forma tańca tiktokerów tworzona i eksponowana za pomocą aplikacji TT w mediach społecznościowych ma charakter fragmentaryczny, a jej internetowe egzemplifikacje są wykorzystywane w celach perswazyjnych (marketingowych, politycznych, kreowanej autoprezentacji) i służą wypełnieniu określonego celu, implementują poglądy, informacje, służą transmisji treści. Kolejne części pracy opierają się na podziale semiotyki wprowadzonym przez Charlesa W. Morrisa (Morris 1938).</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9444 Sztuczny człowiek w internecie. Kim są wirtualni influencerzy? 2022-07-29T11:22:11+00:00 Maria Łukomska mlukomska99@gmail.com <p>Artykuł przedstawia fenomen wirtualnych influencerów, którzy zyskują popularność dzięki swojej aktywności w popkulturze i w mediach społecznościowych. Jego celem jest uporządkowanie dotychczasowej wiedzy na ich temat. W celu zilustrowania zagadnienia za pomocą metody studium przypadku w artykule opisana została instagramowa gwiazda Miquela i influencerzy z Aww Inc. Na wybranych przykładach zaprezentowano modele i sposoby funkcjonowania tych bytów w dzisiejszych czasach.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9445 Aktywizacja użytkowników w dobie pandemii COVID-19 przez influencerów na platformie Instagram. Analiza porównawcza wybranych twórców internetowych 2022-07-29T11:34:37+00:00 Patrycja Cheba patrycja.cheba@doctoral.uj.edu.pl <p>Celem artykułu jest przegląd i analiza profili trzech twórców internetowych na platformie Instagram, którzy aktywizowali swoje społeczności w przestrzeni wirtualnej do działań realnych w czasie trwania pandemii COVID-19 w Polsce. Skupiono się na działalności edukatorki seksualnej Katarzyny Koczułap, podcasterki Joanny Okuniewskiej oraz youtuberki Katarzyny Gandor. Artykuł przedstawia wyniki analizy porównawczej, która została dokonana poprzez pogłębioną analizę zawartości postów udostępnionych w czasie pierwszego roku pandemii COVID-19. Wnioski z przeprowadzonych badań wskazują zastosowane techniki wzmacniające przekaz twórców w mediach społecznościowych.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9446 Decyzja generalna Prezesa UKE jako nowy instrument regulacyjny 2022-07-29T11:44:16+00:00 Elżbieta Małecka elzbieta_malecka@interia.eu <p>Celem opracowania jest pokazanie istoty i charakteru prawnego decyzji generalnej jako nowego instrumentu regulacyjnego Prezesa UKE. W ramach artykułu udowadniana była teza, że projektowany nowy instrument regulacyjny Prezesa UKE nie będzie stanowił sprawnego mechanizmu rozwiązania sprawy na gruncie prawa polskiego. Główną płaszczyzną prowadzonych rozważań były przypisy prawa, projekt Prawa komunikacji elektronicznej nr UC45 z 29.07.2020 roku oraz monografie i artykuły naukowe. W opracowaniu zostały zastosowane metody: dogmatyczno-prawna oraz analityczno-syntetyczna.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9470 MODYfikacje gier – wybrane aspekty prawne 2022-08-01T07:00:31+00:00 Martyna Czapska martczapska@gmail.com <p>Artykuł omawia pojęcie modów do gier wideo, ich znaczenie dla branży gamingowej oraz wybrane aspekty prawne z punktu widzenia prawa polskiego, a także umów licencyjnych użytkownika końcowego (EULA). Wnioskiem końcowym jest, że w aktualnym stanie prawnym to EULA wyznaczają status prawny modów poprzez regulowanie praw deweloperów gier do modów stworzonych przez graczy. Mody są zjawiskiem złożonym, co utrudnia ich jednoznaczną klasyfikację prawną. Z uwagi na ich popularność i wpływ na branżę gier wideo deweloperzy dążą do zapewnienia sobie prawnej możliwości korzystania z modów.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9471 Pomiędzy dostępem do kultury a prawami twórcy. Rozważania na temat ograniczeń w obrocie e-bookami 2022-08-01T07:38:13+00:00 Ewa Milczarek ewa.milczarek@usz.edu.pl <p>Obecnie obserwujemy tendencje do digitalizowania wszelkiej informacji i twórczości, co z jednej strony wpływa na ich globalną dostępność, ale z drugiej strony rodzi problemy związane z ochroną własności intelektualnej i praw twórców. Udostępnianie utworów za pośrednictwem internetu jest niezwykle proste, niegenerujące kosztów i anonimowe. Rozwój internetu i znaczenia sieci wpłynął na powszechne, nielegalne udostępnianie dzieł za jego pośrednictwem. Działania te odbywały się przy bierności i braku skuteczności prawodawcy, czego efektem jest „kryzys prawa autorskiego” – prawo autorskie przestało odpowiadać wyzwaniom społeczeństwa informacyjnego.<br>Jedną z najbardziej spornych kwestii w doktrynie prawa autorskiego jest kwestia dopuszczalności instytucji wyczerpania praw autorskich do wszystkich niematerialnych kopii utworów, w tym e-booków. Celem badawczym wystąpienia jest odpowiedź na następujące pytanie badawcze: czy odsprzedaż e-booka stanowi naruszenie praw autorskich? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy przeanalizować różnice pomiędzy cyfrową a tradycyjną wersją publikacji w kontekście wpływu tych różnic na rynek wydawniczy. Odpowiedź na to pytanie ma kluczowe znaczenie w określeniu przyszłości dostępu do dzieł kultury. Podstawą rozważań jest wyrok TSUE C‑263/18. Metodą badawczą wykorzystaną w pracy jest metoda studium przypadku i monograficzna.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9472 Korzystanie z treści chronionych a sztuczna inteligencja – jak daleko sięga odpowiedzialność dostawcy usług udostępniania treści online w świetle art. 17 Dyrektywy 2019/790? 2022-08-01T07:45:46+00:00 Agnieszka Zielińska zielinsk@agh.edu.pl <p>Przedmiotem zainteresowania publikacji jest zakres odpowiedzialności dostawców usług świadczonych online w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany Dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE. Publikacja sygnalizuje najistotniejsze problemy wynikające z nowego stanu prawnego, zwraca uwagę na szeroki zakres podmiotowy i przedmiotowy odpowiedzialności dostawców, który nie ogranicza się do odpowiedzialności za naruszenie prawa autorskiego, oraz na związek ze staraniami o unormowanie problematyki związanej z korzystaniem z tak zwanej sztucznej inteligencji.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9473 Odpowiedzialność odszkodowawcza za funkcjonowanie sztucznej inteligencji w medycynie 2022-08-01T07:51:04+00:00 Damian Kaczan d.kaczan@umk.pl <p>Artykuł poświęcono problemom: katalogu podmiotów ponoszących odpowiedzialność odszkodowawczą za funkcjonowanie sztucznej inteligencji w medycynie oraz zasad, na jakich opiera się owa odpowiedzialność. Zaprezentowano w nim uwagi dotyczące obowiązującego stanu prawnego, z których wynika, że oprogramowanie bez względu na poziom jego zaawansowania nie może być podmiotem praw i obowiązków cywilnoprawnych – w tym kompensacyjnych. Rozważono potrzebę rozszerzenia kręgu podmiotów dysponujących zdolnością prawną na gruncie prawa cywilnego o inteligentne oprogramowanie. Analiza w tym zakresie doprowadziła do wniosku, że podobna zmiana stanu prawnego nie byłaby korzystna. W dalszej części opracowania zaprezentowano rolę przedstawiciela zawodu medycznego wykorzystującego sztuczną inteligencję przy wykonywaniu czynności zawodowych oraz pacjenta, jeżeli chodzi o podjęcie decyzji o udzieleniu świadczenia zdrowotnego z użyciem opisywanych narzędzi cyfrowych – w kontekście przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej. Wywód zawarty w ostatniej spośród zasadniczych części artykułu odnosi się do odpowiedzialności odszkodowawczej producenta oprogramowania, a także innych osób mających wpływ na treść kodu oprogramowania. Opracowanie wieńczy podsumowanie, w ramach którego zgłoszono postulat de lege ferenda, aby odpowiedzialność profesjonalisty medycznego wykorzystującego sztuczną inteligencję przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych oprzeć na zasadzie winy domniemanej, a odpowiedzialność producenta oprogramowania i innych podmiotów ingerujących w jego kod na zasadzie ryzyka poprzez rozszerzenie kodeksowej definicji produktu.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9477 Cyberkultura 3.0: główne konteksty i kierunki rozwoju. Dyskusja redakcyjna 2022-08-01T08:59:49+00:00 Agnieszka Ogonowska agnieszka.ogonowska@up.krakow.pl Mirosław Filiciak mfiliciak@swps.edu.pl Agnieszka Walecka-Rynduch agnieszka.walecka-rynduch@up.krakow.pl Ewa Wójtowicz ewa.wojtowicz@uap.edu.pl Marek Pieniążek marek.pieniazek@up.krakow.pl Przemysław Chmielecki przemyslaw.chmielecki@wbst.edu.pl Łukasz Wojciechowski lukasz.wojciechowski@gmail.com 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9475 „Piosenka jest dobra na wszystko”. Wokół serii wydawniczej Głośne Pióra (Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie) 2022-08-01T08:24:18+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9437 Słowo od Redaktorów Tematycznych 2022-07-29T05:52:41+00:00 Agnieszka Ogonowska agnieszka.ogonowska@up.krakow.pl Bogdan Fischer bogdanfischer@up.krakow.pl <p>Monograficzny numer „Studia de Cultura”, zatytułowany Człowiek i technologia: aspekty cyberkulturowe, komunikacyjne i prawne. Zagadnienia związane z relacją między jednostką, społeczeństwem a mediami cyfrowymi i nowymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi są bardzo złożone i – jak pokazują współczesne praktyki badawcze – często wymagają analiz trans- i interdyscyplinarnych, „uruchomienia” metod i narzędzi reprezentatywnych dla różnych nauk: humanistycznych, społecznych, takich jak kulturoznawstwo, socjologia, filozofia, antropologia, psychologia, komunikologia czy medioznawstwo, ale także prawnych, informatycznych, ekonomicznych.</p> 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9480 Zapowiedź tematyki kolejnych numerów pisma 2022-08-01T09:27:31+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9478 Spis treści 2022-08-01T09:06:28+00:00 Jakub Kosek jakub.kosek@up.krakow.pl 2022-06-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022