Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura https://studiadecultura.up.krakow.pl/ <p><strong>Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura</strong> to założony w roku 2010 interdyscyplinarny kwartalnik naukowy, publikujący najnowsze badania i dyskusje na temat nowych mediów, kultury medialnej, technologii informacyjnych, współczesnych praktyk kulturowych i metod ich analizy. W czasopiśmie znajdziecie Państwo inspirujące artykuły odnoszące się do szerokich kontekstów kulturowych, społecznych, ekonomicznych, historycznych, psychologicznych i artystycznych. Szczególnie zachęcamy do lektury tekstów na temat edukacji medialnej, psychologii i dynamiki nowych mediów oraz ich konwergencji. Osobną kategorię stanowią innowacyjne analizy nowych gatunków, formatów, estetyk, poetyk i konwencji intermedialnych. Czasopismo obecne jest w bazach: ERIH PLUS, CEJSH, CEEOL, DOAJ, BazHum, Index Copernicus, Pol-Index. <br>Aktualna punktacja MEiN: 20.<br>ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432.</p> Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie pl-PL Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura 2083-7275 <p>Studia de Cultura posiada prawa autorskie do wszystkich opublikowanych materiałów. Autor/ka zachowuje prawo do ponownego opublikowania własnego dzieła w kolejnym utworze. Zewnętrzni wydawcy muszą jednak uzyskać zgodę oryginalnej instytucji wydawniczej (Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie) i redakcji Studia de Cultura.</p> <p>Studia de Cultura to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i / lub ich instytucji na zasadach licencji niewyłącznej Creative Commons (CC BY 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess). Studia de Cultura nie pobiera opłat za składanie artykułów ani ich przetwarzanie.</p> Słowo od Redaktor Tematycznej https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8327 Agnieszka Ogonowska Prawa autorskie (c) 0 2021-03-31 2021-03-31 13 1 3 3 Poeta z „krainy łagodności” https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8365 Bolesław Faron Prawa autorskie (c) 0 13 1 140 146 O czym opowiada dziś antropologiczna opowieść? https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8366 Agnieszka Ogonowska Prawa autorskie (c) 0 13 1 147 164 Kolegium Recenzentów (2020) https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8369 <p>Dr hab. Małgorzata Bogunia-Borowska, prof. UJ, Uniwersytet Jagielloński, Polska<br>Dr hab. Elżbieta Durys, Uniwersytet Warszawski, Polska<br>Dr hab. Barbara Giza, prof. SWPS, SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Polska<br>Dr hab. Witold Jakubowski, prof. UWr, Uniwersytet Wrocławski, Polska<br>Dr hab. Małgorzata Lisowska-Magdziarz, prof. UJ, Uniwersytet Jagielloński, Polska<br>Dr hab. Agnieszka Nieracka, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Polska<br>Prof. dr hab. Dariusz Rott, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Polska<br>Prof. dr hab. Katarzyna Skowronek, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Polska<br>Dr hab. Paweł Tański, prof. UMK, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polska</p> Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 0 2021-03-31 2021-03-31 13 1 169 169 Artystyczne przygody ciała. Uwag kilka o napięciach między wizualnością a doświadczeniem ciała zmediatyzowanego https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8355 <p>Problem ciała i cielesności sztuka eksplorowała na różne sposoby. W efekcie ciało podlegało w praktyce artystycznej – jako przedmiot odmiennych narracji, celów, polityk, pole ingerencji, obiekt artystycznej fetyszyzacji, seksualizacji czy deseksualizacji – nieustannym reinterpretacjom. Niniejszy tekst omawia wybrane aspekty obecności i doświadczenia ciała w sztukach wizualnych, odwołując się do realizacji i przedsięwzięć artystycznych o radykalnie odmiennej „naturze”, a co za tym idzie – ontologii dzieła. Zasadnicze pole prowadzonej refleksji wyznacza przejście od reprezentacji ciała (medialne obrazy ciała nieobecnego) do prezentacji, obecności ciała realnego jako tworzywa i medium ekspresji. W tym kontekście przedstawiono nie tylko konsekwencje związane z artystyczną mediatyzacją i performatyzacją ciała i cielesności, ale także napięcia między widzeniem (wizualnością) a doświadczeniem ciała zmediatyzowanego.</p> Ryszard Solik Prawa autorskie (c) 0 2021-05-31 2021-05-31 13 1 4 18 10.24917/20837275.13.1.1 Cielesność – uwarunkowania dyskursywne https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8357 <p>Artykuł analizuje cielesność w kontekście założeń teorii dyskursu Michela Foucaulta oraz z wykorzystaniem metod badania dyskursu zaczerpniętych z koncepcji Ernesta Laclau i Chantal Mouffe. Przyjmuje się zatem, że dyskurs rozumiany jest jako warunki sensownej artykulacji, semantyczna strukturyzacja świata społecznego. Specyfika dyskursu cielesności interpretowana jest w związku z kategorią punktów zapikowania. Dyskurs cielesności opiera się mianowicie na semantykach, które stanowią punkty zapikowania dla wielu konstytutywnych dla modernizmu dyskursów. Tym samym dyskurs cielesności stabilizuje nadrzędny (hegemoniczny) dyskurs modernizmu. W kontekście powyższych założeń przedmiotem analizy jest tekst opublikowany na portalu Gazeta.pl oraz komentarze internatów umieszczone pod tym tekstem.</p> Karina Stasiuk-Krajewska Prawa autorskie (c) 0 2021-05-31 2021-05-31 13 1 19 35 10.24917/20837275.13.1.2 Media ucieleśnione. (Nowe) konteksty badawcze w relacjach media – ciało https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8358 <p>Celem artykułu jest ukazanie złożonych związków ciała człowieka i nowych technologii (nowych mediów) w odniesieniu do konceptu: „media ucieleśnione”. Termin ten pozwala na objęcie całościową, ale i syntetyczną refleksją pięciu kluczowych związków-kontekstów: (1) przekazów audiowizualnych, które reprezentują wybrane gatunki, formaty medialne i dyskursy o tematyce ciała; (2) typologii mediów powiązanych z ludzką sensorycznością; (3) biomediów oraz procesów cyborgizacji człowieka; (4) wpływu mediów na imaginaria społeczne dotyczące samej cielesności, oraz (5) inkorporacji mediów do ciała społecznego. Zagadnienia te są rozpatrywane w odniesieniu do kluczowych współczesnych koncepcji dotyczących cielesności, które reprezentują takie (sub)dyscypliny jak: filmoznawstwo, medioznawstwo, (stosowana) psychologia kliniczna / psychoterapia, cyberpsychologia, filozofia (głównie estetyka oraz fenomenologia percepcji / fenomenologia egzystencjalna) oraz nauki o sztuce.</p> Agnieszka Ogonowska Prawa autorskie (c) 0 13 1 36 54 10.24917/20837275.13.1.3 Język ubioru w kongijskim ruchu SAPE i jak można go rozumieć https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8359 <p>Celem artykułu jest wskazanie historycznych, kulturowych, ideowych i psychospołecznych podstaw Ruchu SAPE (Société des Ambianceurs et des Personnes Élegantés), jednego z najbardziej charakterystycznych i trwałych fenomenów występujących w Kongu-Brazzaville i w Demokratycznej Republice Konga. Sapeurs manifestują swój światopogląd, pragnienia i potrzeby poprzez ubiór i praktyki z nim związane. Mają one charakter rytualny, wspólnotowy, kompensacyjny i eskapistyczny. Język ubioru w SAPE jest specyficznym, w dużej mierze ikonicznym, systemem komunikacyjnym. Staje się on względnie zrozumiały tylko w kontekście realiów historycznych, społecznych i politycznych obu państw, przy zastosowaniu klucza semiotycznego odnoszącego się do języka mody.</p> Iwona Massaka Prawa autorskie (c) 0 13 1 55 65 10.24917/20837275.13.1.4 Ciało i umysł w kinie: immersja, doświadczenie emocji i interakcji społecznych podczas seansu w kinie https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8360 <p>Jak widz odbiera film? Dlaczego niektóre filmy stanowią dla widza bardziej satysfakcjonujące doświadczenie niż inne? – to pytania interesujące zarówno filmoznawców, psychologów, jak i socjologów. W niniejszym artykule zaprezentowany został krótki przegląd badań odbioru filmu, ze szczególnym uwzględnieniem immersji oraz doświadczanych przez widza w trakcie pokazu emocji i interakcji społecznych ze wskazaniem ich cielesnych aspektów. Rozważania teoretyczne zostały zilustrowane badaniami porównawczymi odbioru przez widzów (N=325) siedmiu filmów mających swoje premiery kinowe w 2019 roku. Potwierdzono zależność pomiędzy zanurzeniem oraz doświadczeniem emocji i interakcji społecznych a satysfakcją z oglądania filmu. Ponadto wykazano różnice w recepcji poszczególnych dzieł.</p> Agnieszka Skorupa, Franciszek Stefanek Patrycja Paczyńska-Jasińska Prawa autorskie (c) 0 13 1 66 78 10.24917/20837275.13.1.5 Cyberuwodziciele z Facebooka. O mechanizmach kreowania atrakcyjności fizycznej w perspektywie stereotypów płci https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8361 <p>`Najpopularniejszy obecnie portal społecznościowy – Facebook – jest przestrzenią, w której funkcjonuje szereg grup tematycznych. Jedną z nich tworzą osoby rozwiedzione lub pozostające w separacji, traktując społeczność jako rodzaj grupy wsparcia. W weekendy członkowie społeczności mogą prezentować swoje podobizny w celu zwrócenia na siebie uwagi, nawiązania znajomości, zainicjowania relacji romantycznej itp. Przedmiotem badań stały się komunikaty wizualne opublikowane przez społeczność, a ich celem ustalenie, jakie są strategie autoprezentacji kobiet i mężczyzn, na ile stereotypy płci mają odzwierciedlenie w kompozycji publikowanych (auto)portretów, jakie skojarzenia budzą wizerunki kobiet i mężczyzn, wreszcie – jaki jest stosunek członkiń i członków społeczności do selfie, konwencji typowej dla użytkowników social mediów. Badania zrealizowano z wykorzystaniem analizy semiotycznej, co pozwoliło na sformułowanie adekwatnych wniosków. Do najistotniejszych należy zaliczyć obecność stereotypów płci w procesie konstruowania atrakcyjności fizycznej rozwodników i rozwódek, mimo że członkowie społeczności reprezentują różne generacje,<br>grupy zawodowe, klasy społeczne itd.</p> Magdalena Mateja Prawa autorskie (c) 0 13 1 79 94 10.24917/20837275.13.1.6 Nażywość czy nowa nażywość. Obecność a niecielesność we współczesnym teatrze https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8362 <p>W artykule podsumowuję sposoby definiowania teatru oraz mediów. Pokazuję różnorodność w definiowaniu i wyznaczaniu granic teatru. Omawiam skrótowo rozwój mediów i nowych technologii. Łączę skutki rozwoju mediów wraz ze zmianami w teatrze. Udowadniam, że nażywość ciała aktora i widza nie są koniecznymi warunkami do powstania spektaklu.</p> Judyta Pogonowicz Prawa autorskie (c) 0 2021-03-31 2021-03-31 13 1 95 102 10.24917/20837275.13.1.7 Wykorzystanie fenomenu anty-body shaming do (re)interpretacji obrazu ciała na Instagramie https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8363 <p>Zamiarem autorki jest opisanie zidentyfikowanej potrzeby reinterpretacji obrazu ciała na Instagramie oraz wyjaśnienie fenomenu anty-body shaming poprzez analizę zawartości wybranej hasztagosfery i wybranego profilu instagramowego (The Birds Papaya). Obserwacja uczestnicząca pozwoliła sformułować pytanie badawcze: „Jak wykorzystać zjawisko anty-body shaming do reinterpretacji obrazu ciała na Instagramie?”. W toku badań ujawniono, że poprzez oferowanie różnorodnych treści i autentyczny przekaz dotyczący życia osobistego, edukowanie i podnoszenie świadomości anty-body shaming ma szansę zreinterpretować obraz ciała w przestrzeni cyfrowej. Celem artykułu jest także zainicjowanie dyskusji na ten temat.</p> Anna Teler Prawa autorskie (c) 0 13 1 103 123 10.24917/20837275.13.1.8 „Gdy jeden uśmiech wywołuje tyle radości, warto zadbać o niego z Colgate”. Leksykalny obraz zębów i uśmiechu w opisach reklamowych pasty Colgate https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8364 <p>W artykule przedstawiony został leksykalny obraz zębów oraz uśmiechu na podstawie opisów marketingowych past do zębów firmy Colgate. W zebranym materiale badawczym scharakteryzowano określenia dotyczące zębów i uśmiechu, a także dokonano analizy poszczególnych wyrażeń związanych z omawianymi leksemami. Zwrócono też uwagę na konkretne chwyty marketingowe oraz różnorodne stylistycznie opisy produktu. Podsumowując, zaakcentowano, że producenci past do zębów skupiają się na zareklamowaniu prozdrowotnych funkcji towaru, przekonują o skuteczności i szybkim działaniu produktu.</p> Honorata Smerecka Prawa autorskie (c) 0 13 1 124 139 10.24917/20837275.13.1.9 Zapowiedź tematyki kolejnych numerów pisma https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8370 <p>„Studia de Cultura” 13.2 (2021): Kobiety i dyskursy kobiecości w muzyce popularnej. Zakończono przyjmowanie zgłoszeń.<br>„Studia de Cultura” 13.3 (2021): Problematyka kobieca w mediach i w sztuce popularnej. Zakończono przyjmowanie zgłoszeń.<br>„Studia de Cultura” 13.4 (2021): Kultura w czasach pandemii. Zakończono przyjmowanie zgłoszeń.</p> Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 0 2021-03-31 2021-03-31 13 1 170 170 Spis treści https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/8368 Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 0 2021-03-31 2021-03-31 13 1 165 168