Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura https://studiadecultura.up.krakow.pl/ <p><strong>Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura</strong> to założony w roku 2010 interdyscyplinarny kwartalnik naukowy, publikujący najnowsze badania i dyskusje na temat nowych mediów, kultury medialnej, technologii informacyjnych, współczesnych praktyk kulturowych i metod ich analizy. W czasopiśmie znajdziecie Państwo inspirujące artykuły odnoszące się do szerokich kontekstów kulturowych, społecznych, ekonomicznych, historycznych, psychologicznych i artystycznych. Szczególnie zachęcamy do lektury tekstów na temat edukacji medialnej, psychologii i dynamiki nowych mediów oraz ich konwergencji. Osobną kategorię stanowią innowacyjne analizy nowych gatunków, formatów, estetyk, poetyk i konwencji intermedialnych. Czasopismo obecne jest w bazach: ERIH PLUS, CEJSH, CEEOL, DOAJ, BazHum, Index Copernicus, Pol-Index. <br /><strong>Aktualna punktacja MEiN: 40.</strong><br />ISSN 2083-7275, e-ISSN 2391-4432.</p> pl-PL <p>Studia de Cultura posiada prawa autorskie do wszystkich opublikowanych materiałów. Autor/ka zachowuje prawo do ponownego opublikowania własnego dzieła w kolejnym utworze. Zewnętrzni wydawcy muszą jednak uzyskać zgodę oryginalnej instytucji wydawniczej (Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie) i redakcji Studia de Cultura.</p> <p>Studia de Cultura to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i / lub ich instytucji na zasadach licencji niewyłącznej Creative Commons (CC BY 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess). Studia de Cultura nie pobiera opłat za składanie artykułów ani ich przetwarzanie.</p> jakub.kosek@up.krakow.pl (dr Jakub Kosek) pawel.regiec@up.krakow.pl (Paweł Regiec) Thu, 31 Mar 2022 00:00:00 +0000 OJS 3.3.0.7 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Kolegium Recenzentów 2021 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9379 Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9379 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Zapowiedź tematyki kolejnych numerów pisma https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9380 Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9380 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Informacje redakcyjne https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9341 Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9341 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Słowo od Redaktorów Tematycznych https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9342 <p>Tom został poświęcony problematyce cyberkulturowej w trzeciej dekadzie XXI wieku.</p> Agnieszka Ogonowska, Bogdan Fischer Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9342 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Spis treści https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9378 Jakub Kosek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9378 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Od intrygi i spisku do zagrożeń hybrydowych. Nowe kompetencje i edukacja medialna w cyberkulturze 3.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9343 <p>Celem artykułu jest ukazanie relacji między intrygą i spiskiem a medium dominującym i kompetencjami jego użytkowników. Problematyka ta została ukazana w perspektywach: diachronicznej oraz funkcjonalnej, z uwzględnieniem kategorii kompetencji kluczowych. Perspektywy te współtworzą tak zwaną społeczną historię i teorię mediów. Pozwalają one zrozumieć rolę uniwersalnych i transhistorycznych motywacji intrygantów i spiskowców w rozwoju mediów komunikacji aż do czasów współczesnych naznaczonych zagrożeniami hybrydowymi. Możliwość użycia tych niekonwencjonalnych środków w operacjach militarnych oraz inwigilacji społecznej jest pokłosiem dynamicznego rozwoju nowych sieciowych, interaktywnych i mobilnych technologii. Rozwój ten wymaga z kolei od obywateli społeczeństwa planetarnego nabywania nowych, coraz to bardziej złożonych kompetencji.</p> Agnieszka Ogonowska Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9343 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Laboratoria edukacji medialnej w Polsce https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9344 <p>Celem niniejszego artykułu jest analiza koncepcji medialabu oraz jej znaczenia dla edukacji medialnej. Artykuł uwzględnia współczesny dyskurs dotyczący laboratoriów cyfrowej humanistyki oraz szerzej ujmowanego zwrotu laboratoryjnego. Rozważania teoretyczne uzupełnia studium przypadku Medialabu Gdańsk, Medialabu Katowice oraz UBU labu w Krakowie. Analiza instytucji została przeprowadzona na podstawie badań jakościowych. Perspektywa trzech zróżnicowanych inicjatyw wskazuje na zupełnie odmienne wdrażanie postulatów edukacji medialnej i cyfrowej osadzonej w lokalnym kontekście kulturowo-społecznym.</p> Daniel Sołtysiak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9344 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Uniwersytet wobec AI – wstęp do analiz https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9345 <p>Artykuł porusza problem kryzysu uniwersytetu w obliczu zmian technologicznych, w tym szczególnie dynamicznie rozwijającej się sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. W takim układzie odniesienia uniwersytet zdaje się gubić rudymenty własnej tożsamości i jest stawiany w jednym szeregu z wąskimi instytucjami kształcenia profesjonalnego. Rozwój sztucznej inteligencji może stanowić dla uniwersytetu zarówno zagrożenie, jak i potencjalne pole do rozwoju, lecz status ten jest obecnie niejednorodny. Niniejszy artykuł stanowi próbę szkicowego nakreślenia wpływu sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego na przestrzeń akademicką (edukacyjną i badawczą).</p> Przemysław Chmielecki Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9345 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Robo sapiens: Nowy Obcy czy kolejny krok w ewolucji człowieka? https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9346 <p>Człowiek od zarania dziejów marzył o stworzeniu sztucznego życia, dając temu wyraz choćby w sztuce antycznej. Obecnie ludzkość posiada niedostępne wcześniej możliwości wykorzystania zdobyczy techniki, które mogą doprowadzić do przekształcenia się Homo sapiens sapiens w Robo sapiens. W tym celu jednak potrzebna jest głęboka integracja wiedzy, gdyż bez tego niemożliwe jest odtworzenie sztucznego życia, w formie znanej choćby z literatury popularnonaukowej. Autor jest zdania, że jedynie wykorzystanie zdobyczy różnych dziedzin wiedzy pozwoli na odwzorowanie rzeczywistości w modelach funkcji psychicznych, których następnie będzie można użyć do integracji w całość na drodze do stworzenia sztucznego życia.</p> Mariusz Hubert Kupniewski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9346 Fri, 10 Jun 2022 00:00:00 +0000 Sieciowe wyzwania jako nowa forma aktywności muzeów w mediach społecznościowych https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9364 <p>Wobec nowych kanałów społecznościowych i wzrostu tworzonych treści coraz istotniejsze jest kreatywne tworzenie treści. Jednym ze sposobów jest tworzenie treści i wyzwań wirusowych. Czas pandemii pokazał, że także muzea próbują niestandardowych form aktywności i podejmują wyzwania. Celem badania była analiza aktywności muzeów w wyzwaniach sieciowych. Do jego realizacji zastosowano jakościową analizę treści. Wyniki wykazały, że chociaż aktywność jest względnie rzadko podejmowana, to zawsze jest ona spójna z merytoryką muzeum i z działalnością społeczną. Udział w wyzwaniach pokazuje też, że budowanie relacji z organizacjami jest coraz istotniejsze.</p> Magdalena Sawczuk Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9364 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Czy należy prawnie regulować funkcjonowanie platform mediów społecznościowych? https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9365 <p>Celem niniejszego tekstu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy istnieje dziś potrzeba, czy może wręcz konieczność regulacji prawnej funkcjonowania mediów społecznościowych. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w dalszej kolejności należałoby się zastanowić, jakimi metodami (czy konieczna jest „twarda” regulacja, czy może wystarczą rozwiązania samoregulacyjne) i na jakiej płaszczyźnie (krajowej, regionalnej, międzynarodowej) należy to przeprowadzić, aby zapewnić efektywność takich rozwiązań, zważywszy na specyfikę funkcjonowania social mediów.</p> Jędrzej Skrzypczak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9365 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Otwarte dane i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego – nowoczesne narzędzia zapewniania konstytucyjnej zasady równego dostępu do dóbr kultury https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9372 <p>W artykule omówiono konstytucyjną zasadę dostępu do dóbr kultury, konstytucyjną zasadę zrównoważonego rozwoju, gwarancje składające się na prawo do kultury, a także wolność twórczości artystycznej, badań naukowych, nauczania i korzystania z dóbr kultury. To bardzo istotny obszar dla ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Z tego powodu w tekście zaprezentowano problematykę otwierania danych oraz wskazano na najistotniejsze przykłady realizacji przepisów prawa dotyczących ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Przepisy nowej ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego to taka regulacja, która zapewnia szeroki dostęp do dóbr kultury. Przepisy tej ustawy pozwalają chociażby na szerszy dostęp do zasobów bibliotek, muzeów i archiwów oraz dają możliwość szerszego i bardziej efektywnego dostępu do takich zasobów informacji. Niezwykle istotna jest digitalizacja zasobów bibliotek, muzeów i archiwów, dlatego to zagadnienie zostało omówione w tekście.</p> Marlena Sakowska-Baryła Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9372 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Dozwolony użytek w zakresie eksploracji tekstów i danych w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9373 <p>W artykule przeprowadzono analizę prawodawstwa europejskiego w zakresie eksploracji tekstów i danych na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 w sprawie praw autorskich i pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym (Dyrektywa DSM). Przedmiotowa Dyrektywa wprowadziła dwa obligatoryjne wyjątki od istniejących na gruncie prawa europejskiego praw wyłącznych, na potrzeby eksploracji tekstów i danych (art. 3 i 4). Ponadto artykuł odpowiada na pytanie, czy i w jakim stopniu przepisy polskiego prawa autorskiego wymagają zmian dostosowawczych do porządku europejskiego w przedmiotowym zakresie.</p> Aleksandra Bagieńska-Masiota Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9373 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Pojęcie dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9374 <p>Opracowanie omawia jeden z problemów związanych z prawem wydawców prasy przewidzianym przez normy Dyrektywy 2019/790, a mianowicie zagadnienie interpretacji pojęcia „dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego”. Analiza prowadzi do wniosku, że pojęcie to powinno być rozumiane w sposób szeroki i obejmować także podmioty niewynagradzane przez odbiorców świadczonych przez nich usług, lecz finansujące swoją działalność z innych źródeł, jak również podmioty, które z tytułu korzystania z publikacji prasowej osiągają znikome przychody lub nie osiągają ich w ogóle.</p> Adam Pązik Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9374 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Wirtualne zgromadzenia w spółkach kapitałowych https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9375 <p>Wprowadzone w latach 2019–2020 modyfikacje zasad odbywania zgromadzeń w spółkach kapitałowych, pomimo ich zasadniczo pozytywnej oceny, generują nowe problemy prawne. Jeden z nich dotyczy możliwości odbywania „w pełni zdalnych” zgromadzeń (tj. takich, w których każdy z uczestników bierze udział przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej). Przedmiotem artykułu jest analiza dopuszczalności przeprowadzania takich zgromadzeń w spółkach kapitałowych oraz próba odpowiedzi na kluczowe problemy praktyczne związane z omawianym zagadnieniem.</p> Marcin Mazgaj Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9375 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Recenzja książki Ewy Głażewskiej i Małgorzaty Karwatowskiej Maska w „czasach zarazy”. Covidowe wizerunki masek – typologie i funkcje, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2021, ss. 206 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9376 Bogusław Skowronek Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9376 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000 Antycypacja zmian, czyli historia, której jeszcze nie opowiedziano. Recenzja książki Historie filmu awangardowego. Od dadaizmu do postinternetu, red. Łukasz Ronduda, Gabriela Sitek, Warszawa – Kraków: Fundacja Krakowska Alternatywa – Fundacja Okonakino – Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie – Korporacja Ha!art, 2020, ss. 447 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9377 Iwona Grodź Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 https://studiadecultura.up.krakow.pl/article/view/9377 Thu, 09 Jun 2022 00:00:00 +0000